Xử trí bong gân

   0   0  
  • gplus
  • pinterest
- Bong gân là sự tổn thương của bao khớp, phổ biến là các dây chằng, thường xảy ra sau một động tác quá mạnh nhưng không gây ra trật khớp hoặc gẫy xương.
Xử trí bong gân

Những khớp xương thường bị bong gân là cổ chân, đầu gối, cổ tay... Tai nạn này thường xảy ra do ngã hoặc trượt chân; sức nặng cơ thể chuyển hướng đột ngột khiến khớp bị xoắn vặn, dây chằng khớp bị kéo căng ra quá mức. Nếu bị bong gân, người bệnh cần được xử trí đúng để tránh đau và để lại những hậu quả đáng tiếc.


Nguyên tắc xử trí bong gân cũng tương tự như gãy xương, tuy nhiên cách xử trí đơn giản và thời gian điều trị cũng ngắn hơn.


Dây chằng có thể bị tổn thương ở nhiều mức độ. Ở mức nhẹ, gân chỉ bị kéo dài ra, một số ít bó sợi bị đứt (độ 1), hoặc nhiều bó bị đứt (độ 2) nhưng khớp vẫn vững, tổn thương mau liền, ít biến chứng. Ở thể nặng (độ 3), dây chằng bị bóc khỏi một đầu xương hoặc bị đứt đôi gây lỏng khớp kèm theo nhiều biến chứng.


Bị bong gân cần được khám và điều trị đúng cách tránh gây biến chứng nguy hiểm.


Bị bong gân cần được khám và điều trị đúng cách tránh gây biến chứng nguy hiểm.


Nguyên nhân gây bong gân

Bong gân là sự tổn thương của bao khớp, phổ biến là các dây chằng, thường xảy ra sau một tác động quá mạnh như: bị trượt chân khi chạy hay vận động chơi thể thao, do ngã, tai nạn, lao động nặng... Những khớp xương thường bị chấn thương bong gân là mắt cá chân, đầu gối, cổ tay, vai... Bệnh nhân không bị sai khớp hay gãy xương. Tổn thương cũng thường xảy ra ở những người chơi thể thao, phụ nữ đi giày cao gót...


Biểu hiện của bong gân

Các biểu hiện của bong gân rất giống với gãy xương. Triệu chứng có thể là đau, tăng lên khi đi lại, lúc sau thì sưng và bầm tím. Khi bị bong gân, người bệnh cảm thấy đau nhói như điện giật ở vùng khớp bị trẹo, sau đó, khớp tê dại không còn đau nữa... Khoảng 1 giờ sau, cảm giác đau nhức dần dần trở lại. Nếu nhẹ nhàng lật khớp lại giống như lúc bị chấn thương, người bệnh sẽ thấy đau nhói như điện giật, sưng xung quanh khớp, da vùng khớp tái nhợt do chảy máu trong và biến loạn vận mạch. Nếu bong gân ở bàn chân, mắt cá chân, bệnh nhân sẽ không bước đi được nữa, phải đặt bàn chân nằm xuống đất. Thông thường trong hầu hết cá trường hợp phải chụp X quang mới phát hiện và phân biệt được tình trạng bong gân hay gãy xương.


Bong gân là một trong những tổn thương rất hay gặp và sẽ để lại nhiều hậu quả nếu không điều trị đúng cách. Tuy nhiên trên thực tế thì hầu hết bệnh nhân thường chủ quan với chấn thương này và không tuân thủ đúng điều trị. Quan niệm của người bệnh thường rất chủ quan khi bị bong gân, cho rằng bong gân không quan trọng, vì thế dẫn đến sai lầm do tự điều trị. Dùng rượu, xoa cao vào nơi bị tổn thương, đây là sai lầm nghiêm trọng vì tổn thương dây chằng nghiêm cấm dùng các chất nóng tác động tại chỗ do những chất này gây chảy máu mạnh hơn. Trong khi tổn thương này cần dùng các thuốc gây lạnh và làm giảm đau tại chỗ. Các chất có tính nóng chỉ nên dùng trong trường hợp gãy xương vì tác dụng của sức nóng sẽ làm tăng tiết dịch, máu làm nhanh liền xương hơn. Nhưng tuyệt đối không nên xoa vào nơi dây chằng tổn thương vì có thể dẫn đến teo cơ, cứng khớp sau này.


Cần phải làm gì?

Ngay sau khi bị bong gân, phải làm ngừng chảy máu và hạn chế phù nề tối đa. Có thể dùng băng thun băng ép khớp bị bong gân giúp khớp có chỗ tựa và giữ cố định cho khớp. Trong trường hợp nặng, cần đặt nẹp bột bất động khớp trong tư thế cơ năng.


Nên chườm lạnh bên ngoài bằng nước đá (hoặc nước lạnh) trong 4 giờ đầu. Việc chườm đá làm dịu đau và co mạch, ngưng chảy máu, bớt phù nề. Và sau ngày thứ 2, nên ngâm chỗ bị bong gân trong nước ấm từ 3-4 lần trong ngày.


Kê cao đầu chi bị bong gân lên cao khi nghỉ ngơi và nằm ngủ. Nếu được, nên tập cử động nhẹ nhàng để máu được lưu thông. Không xoa bóp, chườm nóng, tiêm bất cứ thuốc gì vào vùng bong gân để tránh làm giãn mạch, chảy máu phù nề thêm. Đồng thời không nên băng quá chặt vì có thể sẽ gây đau nhức, bầm tím thêm chỗ bị bong gân.


Nếu bị bong gân do chơi thể thao, có thể dùng ethyl clorua xịt vào nơi bong gân để gây tê làm lạnh tại chỗ giúp giảm đau cho người bệnh


Ngoài ra, có thể dùng thuốc giảm đau, tiện nhất là alaxan uống 1-2 viên/lần, 3 lần trong ngày. Không dùng aspirin vì thuốc này chống ngưng kết tiểu cầu, gây chảy máu.


Nếu là bong gân độ 1, khi đã hết đau, bệnh nhân có thể bắt đầu vận động khớp trở lại. Để điều trị bong gân độ 2-3, phải làm băng bột để bất động khớp trong 4-6 tuần, sau đó tập vận động từ nhẹ đến nặng. Cách điều trị bong gân độ 3 (đặc biệt ở khớp gối, khớp cổ chân đối với người trẻ) là khâu tái tạo dây chằng bị đứt kết hợp với bất động trong 6 tuần.


Lời khuyên của thầy thuốc

Những cách làm trên chỉ áp dụng với những trường hợp bị bong gân nhẹ, dây chằng chỉ bị giãn hoặc bị đứt không hoàn toàn, chấn thương chỉ gây ra những rối loạn sinh lý, khớp vẫn vững chứ không bị lỏng lẻo. Còn đối với những trường hợp bong gân nặng: không cử động được khớp, dây chằng khớp bị đứt hoàn toàn hoặc bị bong điểm bám làm cho khớp lỏng lẻo kéo theo nhiều biến chứng, bị sốt hoặc không đỡ sau 2 ngày, bạn hãy đến ngay cơ sở y tế để được chữa trị kịp thời tránh những biến chứng có thể xảy ra, tuyệt đối không được tự ý chữa trị.


BS. Hoàng Lan


Tag :

  • gplus
  • pinterest
Bình luận (0)
Đánh giá:

Xử trí bong gân

- Bong gân là sự tổn thương của bao khớp, phổ biến là các dây chằng, thường xảy ra sau một động tác quá mạnh nhưng không gây ra trật khớp hoặc gẫy xương.


Xu tri bong gan


- Bong gan la su ton thuong cua bao khop, pho bien la cac day chang, thuong xay ra sau mot dong tac qua manh nhung khong gay ra trat khop hoac gay xuong.


Nhung khop xuong thuong bi bong gan la co chan, dau goi, co tay... Tai nan nay thuong xay ra do nga hoac truot chan; suc nang co the chuyen huong dot ngot khien khop bi xoan van, day chang khop bi keo cang ra qua muc. Neu bi bong gan, nguoi benh can duoc xu tri dung de tranh dau va de lai nhung hau qua dang tiec.


Nguyen tac xu tri bong gan cung tuong tu nhu gay xuong, tuy nhien cach xu tri don gian va thoi gian dieu tri cung ngan hon.


Day chang co the bi ton thuong o nhieu muc do. O muc nhe, gan chi bi keo dai ra, mot so it bo soi bi dut (do 1), hoac nhieu bo bi dut (do 2) nhung khop van vung, ton thuong mau lien, it bien chung. O the nang (do 3), day chang bi boc khoi mot dau xuong hoac bi dut doi gay long khop kem theo nhieu bien chung.


Bi bong gan can duoc kham va dieu tri dung cach tranh gay bien chung nguy hiem.


Bi bong gan can duoc kham va dieu tri dung cach tranh gay bien chung nguy hiem.


Nguyen nhan gay bong gan

Bong gan la su ton thuong cua bao khop, pho bien la cac day chang, thuong xay ra sau mot tac dong qua manh nhu: bi truot chan khi chay hay van dong choi the thao, do nga, tai nan, lao dong nang... Nhung khop xuong thuong bi chan thuong bong gan la mat ca chan, dau goi, co tay, vai... Benh nhan khong bi sai khop hay gay xuong. Ton thuong cung thuong xay ra o nhung nguoi choi the thao, phu nu di giay cao got...


Bieu hien cua bong gan

Cac bieu hien cua bong gan rat giong voi gay xuong. Trieu chung co the la dau, tang len khi di lai, luc sau thi sung va bam tim. Khi bi bong gan, nguoi benh cam thay dau nhoi nhu dien giat o vung khop bi treo, sau do, khop te dai khong con dau nua... Khoang 1 gio sau, cam giac dau nhuc dan dan tro lai. Neu nhe nhang lat khop lai giong nhu luc bi chan thuong, nguoi benh se thay dau nhoi nhu dien giat, sung xung quanh khop, da vung khop tai nhot do chay mau trong va bien loan van mach. Neu bong gan o ban chan, mat ca chan, benh nhan se khong buoc di duoc nua, phai dat ban chan nam xuong dat. Thong thuong trong hau het ca truong hop phai chup X quang moi phat hien va phan biet duoc tinh trang bong gan hay gay xuong.


Bong gan la mot trong nhung ton thuong rat hay gap va se de lai nhieu hau qua neu khong dieu tri dung cach. Tuy nhien tren thuc te thi hau het benh nhan thuong chu quan voi chan thuong nay va khong tuan thu dung dieu tri. Quan niem cua nguoi benh thuong rat chu quan khi bi bong gan, cho rang bong gan khong quan trong, vi the dan den sai lam do tu dieu tri. Dung ruou, xoa cao vao noi bi ton thuong, day la sai lam nghiem trong vi ton thuong day chang nghiem cam dung cac chat nong tac dong tai cho do nhung chat nay gay chay mau manh hon. Trong khi ton thuong nay can dung cac thuoc gay lanh va lam giam dau tai cho. Cac chat co tinh nong chi nen dung trong truong hop gay xuong vi tac dung cua suc nong se lam tang tiet dich, mau lam nhanh lien xuong hon. Nhung tuyet doi khong nen xoa vao noi day chang ton thuong vi co the dan den teo co, cung khop sau nay.


Can phai lam gi?

Ngay sau khi bi bong gan, phai lam ngung chay mau va han che phu ne toi da. Co the dung bang thun bang ep khop bi bong gan giup khop co cho tua va giu co dinh cho khop. Trong truong hop nang, can dat nep bot bat dong khop trong tu the co nang.


Nen chuom lanh ben ngoai bang nuoc da (hoac nuoc lanh) trong 4 gio dau. Viec chuom da lam diu dau va co mach, ngung chay mau, bot phu ne. Va sau ngay thu 2, nen ngam cho bi bong gan trong nuoc am tu 3-4 lan trong ngay.


Ke cao dau chi bi bong gan len cao khi nghi ngoi va nam ngu. Neu duoc, nen tap cu dong nhe nhang de mau duoc luu thong. Khong xoa bop, chuom nong, tiem bat cu thuoc gi vao vung bong gan de tranh lam gian mach, chay mau phu ne them. Dong thoi khong nen bang qua chat vi co the se gay dau nhuc, bam tim them cho bi bong gan.


Neu bi bong gan do choi the thao, co the dung ethyl clorua xit vao noi bong gan de gay te lam lanh tai cho giup giam dau cho nguoi benh


Ngoai ra, co the dung thuoc giam dau, tien nhat la alaxan uong 1-2 vien/lan, 3 lan trong ngay. Khong dung aspirin vi thuoc nay chong ngung ket tieu cau, gay chay mau.


Neu la bong gan do 1, khi da het dau, benh nhan co the bat dau van dong khop tro lai. De dieu tri bong gan do 2-3, phai lam bang bot de bat dong khop trong 4-6 tuan, sau do tap van dong tu nhe den nang. Cach dieu tri bong gan do 3 (dac biet o khop goi, khop co chan doi voi nguoi tre) la khau tai tao day chang bi dut ket hop voi bat dong trong 6 tuan.


Loi khuyen cua thay thuoc

Nhung cach lam tren chi ap dung voi nhung truong hop bi bong gan nhe, day chang chi bi gian hoac bi dut khong hoan toan, chan thuong chi gay ra nhung roi loan sinh ly, khop van vung chu khong bi long leo. Con doi voi nhung truong hop bong gan nang: khong cu dong duoc khop, day chang khop bi dut hoan toan hoac bi bong diem bam lam cho khop long leo keo theo nhieu bien chung, bi sot hoac khong do sau 2 ngay, ban hay den ngay co so y te de duoc chua tri kip thoi tranh nhung bien chung co the xay ra, tuyet doi khong duoc tu y chua tri.


BS. Hoang Lan


RẤT NHIỀU SẢN PHẨM

DANH BẠ PHONG PHÚ

Đa dạng hàng trăm ngàn thuốc

CÁC THƯƠNG HIỆU NỔI TIẾNG

ĐỊA CHỈ NHÀ THUỐC

Chi tiết từng ngõ, phố, quận, huyện

TIN TỨC CẬP NHẬT

TIN SỨC KHỎE HỮU ÍCH

Các tin y tế cập nhật liên tục

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

HỖ TRỢ NHANH CHÓNG

Tư vẫn miễn phí, nhiệt tình

Giá Thuốc www.giathuoc.vn Hà Nội, Việt Nam 123 ABC VN-HN 10000 VN ‎0912121212